Temel zorunlulukları bir zevk haline getirmek tanrının insana lütfudur. Elbette bu cümlenin doğruluğu da tüm genellemeler gibi tartışılır. Ama en azından yapmadan yaşayamayacağımız şeyleri düşündüğümüzde genellemelerin de yanlış saatler gibi kimi zaman doğruyu gösterebileceğini anlarız. “Yemek yemek ve sevişmek bizi insan olarak yaşatan şeyler. Yemek yemezsek ölürüz. Seks yapmazsak, çoçuk olmazsa da insanoğlu ölür. Yemek yerken bir zevk alıyoruz sevişmede de durum aynı” diyor Fatih Akın da kendine has Türkçesi ve insanı gülümseten üslubuyla! Bu yüzden yılların yorgunluğundan ve üzerindeki yoğun başarı baskısından kurtulmak için yeni filmi ‘Soul Kitchen’ın hikayesini yemek, aşk, mutluluk üçgeninde kurması kesinlikle tesadüf değil.

Hepimiz rahatlamak istediğimiz zaman mutfağa yöneliriz ve yemek kuşkusuz ‘basit hayatların mucize kurtuluşu’ndan öte bir konudur. Kendine ait bir felsefesi vardır. Coğrafyaya göre değişkenlik gösterir. Hayata ve içindeki ‘an’lara renk katar. Çünkü insanoğlu geçmişi duyularının izin verdiği şekilde anımsar. Belleğinin çekmeceleri ‘O olay’ ya da ‘bu eşya’lardan çok ‘eski sevgilinin parfümünün kokusu’, ‘delici bakışların yarattığı yürek sızısı’ ya da ‘annenin yaptığı lahana sarmasının tadı’ gibi donelerle doludur. Maalesef ve de ne mutlu ki insanın hissettiği her şey bir ömür arkasından gelir. Zaten sinema ve edebiyatta da ‘masterpiece’ sayılan tüm işler hayatın genel akışını bırakıp bu duyuların izinden gidenlerden çıkar çoğu zaman. Marcel Proust’un meşhur ‘Madeleine kurabiyelerini’ kim unutabilir? Virginia Woolf’un pişirilen yemeğin kokusunu alabileceğiniz sofralarını hangi edebiyatsever göz ardı edebilir? ‘One cannot think well, love well, sleep well, if one hasn not dined well’cümlesinin sahibi olan bir romancı olarak Woolf yemek ve gerçeklik üzerine ciddi şekilde kafa yormuş isimlerden biridir üstelik. Bunu sadece ‘Kendine Ait Bir Oda’ kitabında yer alan aşağıdaki satırlara bakarak bile anlamak mümkündür.

“Romancıların, bir yolunu bulup, yemekli toplantıların söylenmiş zekice bir söz ya da yapılmış bilgece bir davranış sayesinde istisnasız unutulmaz olduklarına bizi inandırmaları anlaşılmaz bir durumdur. Ama yenen yemekler üzerine nadiren birkaç söz ederler. Çorbadan, balıktan ya da ördekten herhangi bir önem taşımazlarmış gibi hiç söz açmamak, hiç kimse bir puro ya da bir bardak şarap içmezmiş gibi susmak, romancı geleneğinin bir parçasıdır.

Ama ben burada o geleneğe karşı çıkma hakkını kullanıp bu kez öğle yemeğinin, çukur bir tabağa gömülü, okul aşçısının üzerine karbeyazı bir krema yaydığı, kimi noktaları bir dişi geyiğin gövdesinin yanlarındaki benekler benzeri kahverengi lekelerle dağlanmış bir dil balığıyla başladığını söyleyeceğim. Ardından keklikler geldi, ama bu, bir tabağa yerleştirilmiş birkaç yolunmuş kahverengi kuşu aklınıza getirdiyse, yanılıyorsunuz. Bol ve çeşitli türden keklikler, birbiri ardına sıraya dizilmiş, tatlı ve acı soslardan ve salatalardan oluşan maiyetiyle birlikte geldiler; garnitür patatesler demir paralar denli ince ama sert değil, Brüksel lahanaları gül koncaları denli katmerli ve leziz. Ve rosto ile maiyeti de bir tam halledilmişti k,i sessiz garson peçetelerle taçlanmış, dalgaların arasında köpük köpük yükselen öyle bir tatlı önümüze koydu ki, diğer yemeklerin hepsi unutuldu gitti. Buna sütlaç deyip pirinç ve nişasta ile arasında ilişki kurmak hakaret sayılırdı.

Bu arada şarap bardaklarının yanakları bir sarı bir kırmızı kesilmiş, boşalıp boşalıp yeniden doğmuştu. Böylece adım adım, ruhun tahtı denen belkemiğinin oralarında bir ışık yakıldı, ama dudaklarımızdan fışkırdığında ya da somurulduğunda zeka parıltısı diye adlandırdığımız küçük bir elektrik değildi bu; yerin altından yükselen,daha derin, daha ince bir ışıma, entelektüel fikir alışverişinin zengin sarı aleviydi. Pırıldama zorunluluğu yoktu. Kendinden başka kimse olma zorunluluğu yoktu….Yaşam ne denli güzel görünüyordu, meyveleri ne denli tatlıydı, öfkeler, üzüntüler ne denli boştu, kişi bir sigara yakıp pencerenin önündeki koltuğun yastıklarına gömüldüğünde, dostluk ve kişinin kendi cinsinden olanların eşliği ne denli hayranlık uyandırıcıydı.”*

Fatih Akın’ın Soul Kitchen filmiyle ilgili yazılan bir yazıda Virginia Woolf’un uzun uzun alıntılamamın bir nedeni var elbette. Bunu anlamak için de önce filmi seyretmiş olmak ve yukarıdaki metni Virginia’nın bitmek tükenmek bilmez virgüllerinin soluğuna saygı göstererek okumanız gerekiyor. Çünkü Soul Kitchen yukarıdaki metinde yer alan tüm öğeleri farklı bir sanatçı duyarlılığı ve daha basit bir anlatımla görselleştirmiş bir film. Metin aynı zamanda Fatih Akın’ın filminin bu kadar basit bir hikayeyi anlatmasına rağmen neden bu kadar ilgi çektiğinin ve gişede sağlam bir başarı kazandığınında yanıtı. Filmi iyi seyredenler Woolf, yemeğe önem verme inceliğinden yoksun bularak romancıları eleştirdiğinde, Soul Kitchen’nda yemeğe saygı bekleyen aşçı Shayn’ı görmüş olmalılar. Dalgaların arasından köpük köpük yükselen tatlı kesinlikle hikayeye damgasını vuran afrodizyak tatlıdır. Akın’ın çektiği mutfak sahneleri yemeğin betimlendiği yukarıdaki cümlelerin birer yansımasıdır. Filmin çok beğenilen müzikleri Virginia’nın ruhundan gelen cümlelerin kendi içinde yarattığı müzikten farklı değildir. Ve son olarak da bu kadar basit hikayeye sahip bir filmin neden bu kadar ilgi çektiğini ve şamatayla karşılandığını merak edenler yine yukarıdaki metinde ‘yemek sonrası içimizden yükselen ışığın’ anlatıldığı bölümü bir kez daha gözden geçirebilirler ki bir kez daha tekrar etmekte fayda var: “Yaşam ne denli güzel görünüyordu, meyveleri ne denli tatlıydı, öfkeler, üzüntüler ne denli boştu, kişi bir sigara yakıp pencerenin önündeki koltuğun yastıklarına gömüldüğünde, dostluk ve kişinin kendi cinsinden olanların eşliği ne denli hayranlık uyandırıcıydı.”

Hayat böyledir… Bazen insan Woolf’un dediği ve bu filmde Fatih Akın’ın da harfiyen yerine getirdiği gibi sadece kendisi olmak ve bunun tadını çıkartmak ister. Güzel bir yemeğin ardından camın önünde bir sigara telleyip yaşanan tüm acılara karşın yaşamanın ne kadar güzel ve hayranlık verici olduğunu düşünmek ve buna sonsuza kadar inanmak ister. Her yemek sonu mutlu biten bir hikayedir ne de olsa. Ve böylesi hikayeleri paylaşmak güzeldir. Bize ve kendine bunu unutturmadığını için sağol Fatih!

ARTICLE IN ENGLISH

“Every recipe is a story with a happy ending…”

Turning/transforming the basic obligations of daily life to pleasure is God’s favour for human. Of course this sentence’s truth can be relative as all generalizations. But if you think about the things that ‘you have to do’ as a human, you just can see that a generalization has the possibility to show the truth sometimes just like a wrong clock which tells the exact time at least two times a day.

“Eating and making love are the things that make us human. If you cannot make sex you cannot have children so the human kind will be destroyed. We’re feeling great pleasure when we eat same as we make sex” says director Fatih Akin about his new film Soul Kitchen. It’s not surprising that he combines love, food and happiness in his new story in order to escape from the pressure of his huge success. The kitchen is the first place for all people who is bored and want to relax! Food is something more than ‘simple life’s miraculous escape’. It has a philisophy. It changes place by place. Food is the thing that colors the life and its moments. Because the human remembers the past with his feelings not with the events…

The drawers of the memory is full of ‘ex girlfriend’s odour’ or ‘heart aches of that  bitter sweet look’ or ‘mother’s that famous food’s taste’ rather than this thing or that… Unfortunately and how happy also, everything you feel in a life time comes after you. And it’s not a suprise that all the masterpieces in arts just like cinema and literature are the ones that go after these feelings’ shadows. Who can forget Marcel Proust’s madeliene cookies? Which reader cannot notice Virginia Woolf’s marvellous dinners or lunchs in her books that you can smell and taste all the food on the table just with reading. Virginia is one of the most important writers  who think and work so much on the relationship of food and reality.

**”It is a curious fact that novelists have a way of making us believe that luncheon parties are invariably memorable for something very witty that

was said, or for something very wise that was done. But they seldom spare a word for what was eaten. It is part of the novelist’s convention

not to mention soup and salmon and ducklings, as if soup and salmon and ducklings were of no importance whatsoever, as if nobody ever smoked a

cigar or drank a glass of wine. Here, however, I shall take the liberty to defy that convention and to tell you that the lunch on this occasion began with soles, sunk in a deep dish, over which the college cook had spread a counterpane of the whitest cream, save that it was branded here and there with brown spots like the spots on the flanks of a doe. After that came the partridges, but if this suggests a couple of bald, brown birds on a plate you are mistaken. The partridges, many and various, came with all their retinue of sauces and salads, the sharp and the sweet, each in its order; their potatoes, thin as coins but not so hard; their sprouts, foliated as rosebuds but more succulent. And no sooner had the roast and its retinue been done with than the silent servingman, the Beadle himself perhaps in a milder manifestation, set before us, wreathed in napkins, a confection which rose all sugar from the waves. To call it pudding and so relate it to rice and tapioca would be an insult. Meanwhile the wineglasses had flushed yellow and flushed crimson; had been emptied; had been filled. And thus by degrees was lit, half-way down the spine, which is the seat of the soul, not that hard little electric light which we call brilliance, as it pops in and out upon our lips, but the more profound, subtle and subterranean glow which is the rich yellow flame of rational intercourse. No need to hurry. No need to sparkle. No need to be anybody but oneself. We are all going to heaven —in other words, how good life seemed, how sweet its rewards, how trivial this grudge or that grievance, how admirable friendship and the society of one’s kind, as, lighting a good cigarette, one sunk among the cushions in the window-seat.”

Of course I have a reason to quote Woolf so long in an article about Fatih Akin’s Soul Kitchen. In order to understand why, first you have to see the film and then you have to read the quotation above with a tolerant respect to the breathe of ‘seeming endless commas and sentences’ of Virginia. Because according to me, Soul Kitchen is a different version of the sentences above which is simplified and reflected from Akin’s mirror. When Virginia tells about the novelists that hasn’t got a respect on food in their writings you can see the mad Shayn of Soul Kitchen in her irony and anger. Look at this ‘Beadle himself perhaps in a milder manifestation, set before us, wreathed in napkins, a confection which rose all sugar from the waves. To call it pudding and so relate it to rice and tapioca would be an insult.’ Wouldn’t it remind you that afrodisiac desert that puts a bomb to the Kitchen?

All the sentences of Woolf are mirrors of the ‘making food scenes’ from Soul Kitchen. And the music of the film which takes our hearts certainly are not different from the music and the rhytm of the sentences of Virginia: outbursting! And finally, the reason of the simple story with a huge success is nothing more than that light we feel after a good meal which the writer tells. The examples can be listed like this page by page. But those ones are enough to prove the similarity of the pieces. And the things they want to tell: Life is just simple… Sometimes one just want to feel it. After a good meal he wants to smoke and think that life’s how brilliant and gorgeously beatiful despite the pain, death, heart aches and etc… As Virginia said: “No need to hurry. No need to sparkle. No need to be anybody but oneself. We are all going to heaven —in other words, how good life seemed, how sweet its rewards, how trivial this grudge or that grievance, how admirable friendship and the society of one’s kind, as, lighting a good cigarette, one sunk among the cushions in the window-seat.”

As a result every recipe is a story with a happy ending. And sharing this kind of stories is good and a mission and responsibility also in these days of the world. Thanks Fatih!

**Virginia Woolf / A Room of One’s